Замислете супстанција толку скапа што еден грам чини 127 милиони евра. Звучи невозможно, нели? Сепак, оваа невообичаена материја постои и има потенцијал да ја трансформира технологијата каква што ја познаваме.
Што е ендохедрален фулерен базиран на азот на атом?
Оваа супстанција, наречена ендохедрален фулерен базиран на азот на атом, е прогласена за “најскапата работа на Земјата” од страна на Универзитетот Оксфорд. Но, што ја прави толку посебна?
Научниците ја создадоа со цел да постигнат нешто што досега се сметаше за невозможно – создавање на супер мали, но исклучително прецизни атомски часовници. Овие часовници користат движења на атомите за мерење на времето, но обично се големи колку цела просторија.
Револуција во GPS технологијата
Зошто е ова важно? Атомските часовници се клучна компонента на GPS системите што ги користиме секојдневно. Замислете да имате преносливи атомски часовници – тоа би можело целосно да ја трансформира навигацијата.
Д-р Киријакос Порфиоракис, кој работи на овој проект од 2001 година, објаснува: “Замислете минијатурен атомски часовник што би го носеле во вашиот паметен телефон. Ова е следната голема револуција во мобилната технологија.”
Структура инспирирана од архитектурата
Терминот “фулерен” се однесува на структурата на оваа супстанција – ‘кафез’ од јаглеродни атоми со заробен атом на азот внатре. Името е инспирирано од архитектот Ричард Бакминстер Фулер, познат по своите дизајни со испреплетени триаголници.
Потенцијални примени
Највозбудливиот аспект на оваа супстанција е нејзината потенцијална примена. Овие атомски часовници би можеле да ја направат GPS технологијата во автономните возила точна до 1 милиметар. За споредба, сегашната GPS технологија е точна само до неколку метри.
Лусиус Кери, директор на Oxford Technology SEIS фондот, објаснува: “Најочигледната употреба е во контролата на автономни возила. Ако два автомобили се движат еден кон друг на тесен пат, знаењето каде се наоѓаат со точност од 2 метри не е доволно, но со точност од 1mm е совршено.”
Иднината на технологијата
Иако звучи како научна фантастика, оваа технологија би можела да стане реалност побрзо отколку што мислиме. Сепак, д-р Порфиоракис предупредува дека ќе бидат потребни уште неколку години за да се заврши истражувачкиот проект.