Мозочниот удар претставува сериозна здравствена состојба која бара итна медицинска интервенција. Со навремено препознавање на симптомите и брза реакција, шансите за успешно закрепнување се значително поголеми. Според актуелните истражувања, дури девет од десет мозочни удари може да се спречат доколку се реагира навреме на предупредувачките знаци.
Што е мозочен удар и кои се вообичаените симптоми?
Мозочниот удар настанува кога протокот на крв во одреден дел од мозокот е прекинат, што доведува до изумирање на мозочните клетки. Овој прекин може да предизвика сериозни последици кои влијаат на физичките, когнитивните и емоционалните функции на човекот, објаснуваат од Здружението за мозочни удари.
За полесно препознавање на мозочен удар, експертите препорачуваат користење на мнемотехничката кратенка FAST:
- F (Face – Лице): дали лицето може да се насмее нормално или едната страна е овената?
- A (Arms – Раце): дали може да ги подигне двете раце?
- S (Speech – Говор): дали говорот е јасен или зборовите се неразбирливи?
- T (Time – Време): ако се забележи некој од овие знаци, веднаш треба да се повика брза помош.
“Мозочниот удар е итен медицински случај и секоја минута е важна. Ако забележите некој од овие знаци, не чекајте – веднаш повикајте брза помош.” – Здружение за мозочен удар
Покрај овие класични симптоми, може да се појават и ненадејна слабост на едната страна од телото, вртоглавица, заматен вид, конфузија или интензивна главоболка.
Три необични предупредувачки знаци кои може да се појават една недела пред мозочен удар
Истражувањата покажуваат дека постојат три специфични и помалку познати симптоми кои може да се појават дури една недела пред настанувањето на мозочниот удар:
1. Ненадејна и интензивна главоболка
Таканаречената сентинел главоболка се карактеризира со силна и долготрајна болка, која значително се разликува од вообичаените главоболки. Според статистиките, оваа форма на главоболка се појавила кај 14,7% од пациентите пред нивниот мозочен удар. Ако почувствувате невообичаено силна главоболка која не реагира на вообичаени лекови, консултирајте се со лекар.
2. Неправилен срцев ритам
Атријалната фибрилација (AF) е состојба која може да предизвика палпитации, прескокнувања на срцето, чувство на замор, отежнато дишење или болка во градите. Ова нарушување на срцевиот ритам го зголемува ризикот од мозочен удар за пет пати бидејќи може да доведе до формирање на крвни згрутчувања кои потоа може да патуваат кон мозокот.
3. Неочекуван замор или слабост
Ненадејното чувство на екстремен замор или слабост може да биде знак дека мозокот веќе има проблеми со снабдувањето со крв. Ако забележите невообичаен замор кој не може да се објасни со физички напор или недостаток на сон, тоа може да биде предупредувачки знак.
Мини-мозочен удар – тивка опасност
Мини-мозочниот удар, познат како ТИА (транзиторен исхемичен атак), предизвикува привремен прекин на протокот на крв во мозокот. Иако симптомите обично исчезнуваат во рок од 24 часа, овој настан не треба да се игнорира. Здружението за мозочен удар предупредува дека повеќе од еден од 12 луѓе кои доживеале ТИА ќе доживеат целосен мозочен удар во рок од една недела, со најголем ризик во првите неколку дена.
Експертите проценуваат дека околу 10.000 мозочни удари годишно би можеле да се спречат со рано препознавање и третман на мини-мозочните удари. Благодарение на напредокот во медицинскиот третман, денес повеќе луѓе преживуваат мозочен удар, а само во Британија живеат околу 1,3 милиони преживеани.
Внимателното следење на овие посуптилни знаци и навремената реакција може да биде клучно за превенција на мозочен удар. Доколку забележите било кој од овие симптоми, не се двоумете – веднаш побарајте лекарска помош.